![]()
Bức ảnh này không phải của phố Hàng Đào, nhưng lại gợi nhắc ghê gớm về phố Hàng Đào trong tiềm thức của tôi.
Mẹ tôi bảo, mẹ tôi đẻ tôi tại nhà hộ sinh A, phố Ngô Quyền. Vậy là tôi sinh ra ở Ngô Quyền. Sau khi khóc lóc chào đời ở Ngô Quyền, tôi về Hàng Đào và ở đó miết đến năm 20 tuổi. Nhà tôi chếch chếch trông sang ngõ Gia Ngư, có ông ngoại, có bà ngoại, có bố, có mẹ, có 2 em tôi, và hơn 1 con mèo. “Mèo bạn” (chứ không phải “người bạn”) lâu dài nhất của nhà tôi là bác mèo đen. Bác sống 16 năm, bác đen tuyền trừ tròng trắng của đôi mắt quắc sáng tinh anh, và chùm râu cứng như cước. Trong thế giới mèo, bác hẳn là tay anh chị.
Phố Hàng Đào, ôi, biết bao thân thương, biết bao kỷ niệm. Đến nỗi, cứ nhớ về, tôi lại cảm thấy mình như con cá bé nhỏ, bơi sóng sánh trong không gian tuổi thơ. Đến mức, những hạt năng lượng của không gian đó, thời gian đó, như mưa trở về, đầy ngập hồn tôn.
Có một điều, tôi tiếc quá. Đó là dù sống 20 cái tết ở đó, nhưng chưa mùng một tết năm nào tôi chịu dậy sớm để bước ra ngắm phố.
Bọn trẻ ở phố Hàng Đào (ý là “cái bọn” làng nhàng tuổi tôi hồi đó) mùng 1 tết dạy sớm lắm. Năm, sáu giờ sáng chúng dạy, nghịch pháo tép nhức tai, làm giấc ngủ khai xuân của tôi bị quấy phá. Thế mà chúng phá không nổi. Tôi nằm nghe chúng ném pháo lép tép, chuyện trò ca hát, nào là “trên cành cao chim hót Triển Chiêu đi đón người yêu”, nào là “Maria là nhà tạo mốt”, mà mắt vẫn díp tịt. Bọn đấy sướng thật, chúng nó được tận hưởng không khí sáng mùng 1 tết trên con phố vắng tinh khôi. Còn tôi vì mải rúc vào chăn nên khi ra cửa, phố đã nhiều tiếng nói cười. Tuy nhiên, vẫn còn đẹp lắm. Vỏ pháo rắc đầy hè, hồng cả con phố, mùi pháo khen khét thơm thơm. Nhà ai cũng đóng cửa, cửa tiệm nào cũng nghỉ ngơi. Những biển số nhà thong thả đếm bên nhau. Trên hè, có những bé gái đeo nơ, tô tí son môi của mẹ, môi ngường ngượng cong cong cùng ánh mắt kiêu kỳ.
Cũng chẳng năm nào, tôi biết đi chơi giao thừa là gì. Kể ra quả hơi ngượng
, hồi tôi bé, thấy nói “giao thừa” mà tôi cũng không hiểu nó là mô tê gì. Nhân tiện thấy bà ngoại cúng, có đặt cái ghế đẩu chổng 4 vó để đỡ 1 cái mâm, trên có con gà. Thế nào đúng lúc ấy bà đặt con dao phay cạnh đó. Cái con bé mà mẹ nó bảo là “ngây ngây như dân tộc thiểu số” bèn gật gù chắc mẩm, à, “dao thừa” chắc là cái cơ sự này đây! :))
Và, mỗi khi “dao (phay) thừa” sắp đến, ngoài phố đông vui biết bao nhiêu. Người ta ăn mặc diện, đi qua cửa nhà. Lòng tôi cứ nao nức rộn ràng cả lên. Có bữa 11 giờ khuya rồi, người đi qua đi lại đông quá rồi, mà tôi còn chúi mặt lau lau cái bục cửa nhà, nhìn rõ cả guốc giầy của người lạ. Vì nhà tôi nghỉ hàng muộn, nên mọi việc cũng xong muộn theo. Nhưng, chả sao mấy, tuy cũng thèm đi chơi, nhưng tôi vẫn vui trọn vẹn theo cách của mình. Để mấy mươi năm rồi, bữa lúi húi lau nhà đó vẫn tái hiện thật yêu thương.
Khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong tim tôi những khi năm mới đến, chính là những phút giao thừa thật sự. 57, 58, 59, 00, phố rộn rền tiếng pháo. Dù sợ phải bịt tai, nhưng mà tôi vẫn thích. Bắt đầu là 1 hồi nổ đùng đoàng, sau là mùi pháo xông khắp nhà. Tôi chạy phi lên gác, bác mèo đen cong đuôi, gầm gừ, chắc bác tưởng có binh biến, và tôi đang có hành vi náo động. Kệ, tôi phi lên gác, gọi: “Bà ngoại ơi! Bà ngoại ơi! Giao thừa rồi!”. Tôi nhún nhảy ra chiều vui sướng lắm. Bà ngoại nhìn tôi và lũ em cười thật tươi. Bà luôn dành tặng cho mọi người thật nhiều nụ cười. Nụ cười của bà ấm áp, mềm mại, thanh bình, trấn an sâu lắng những tâm hồn xao động. Trên gác của bà có ban thờ Đức Phật bày hoa thật đẹp, hương thắp thật thơm. Có những chiếc đôn gốm trải khăn ren, đặt bình hoa bà đã nắn nót cắm từng bông violet, bông thược dược, bông cúc vàng tự khi nào. Giây phút giao thừa, dù bao bận bịu, bà vẫn ăn vận trang nhã, đẹp đẽ để đón xuân, để cúng lễ, và để đem đến cho gia đình một cảm thức đẹp đẽ, gọn gàng, sáng nhẹ trong tâm. Còn tôi bây giờ, giao thừa mà tóc không bù cũng là chu đáo rồi đó
.
Bao nhiêu năm rồi, mà nay, tôi vẫn còn thích tết. Mặc dù rất tiếc ngày xưa đã không chịu dậy sớm, nhưng đến bây giờ tôi cũng không thể nào dậy sớm được. Tôi chỉ làm được mỗi việc là nằm mơ mình dậy sớm, hoặc nhớ về những cái tết xưa, ở phố Hàng Đào, tưởng tượng mình bước ra đường vào buổi sớm mùng 1. Và tôi sẽ ngắm phố phường, chơi với lũ đồng niên hàng xóm, ngắm cái hồn phố mà nom rất giống như trong bức ảnh này cho coi! ![]()
(22-1-2020)
(Ảnh trên mạng)